editie groot | oplage 05
‘verbind kunst, theater, historie en educatie’ 70 cm | oplage 01
editie klein | oplage 20

Pieter Jelles Troelstra

Nieuwestad 113, Leeuwarden
Nazomer 1890

Huiskamersetting van advocaat / schrijver / politicus Troelstra, samen met zijn toenmalige vrouw Sjoukje Bokma de Boer (pseudoniem schrijfster Nienke van Hichtum).


Het huwelijk gaat niet zo goed. Er zijn spanningen. Pieter Jelles Troelstra zal ook niet lang meer in Leeuwarden blijven. Troelstra verhuisde in 1893 naar Amsterdam. Het jaar daarop stond hij mee aan de wieg van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) .

Voor dit fotobeeld is de daadwerkelijke inboedel (!) van Troelstra (jaartal afkomst meubels klopt niet geheel met suggestie fotobeeld maar het feit dat het echt de meubels van Troelstra zijn geweest was leidend) mogen gebruiken. Deze  werden voor het eerst na vijftien jaar weer uitgepakt uit de opslag van Tresoar in Winschoten. Daar heb ik ze ook moeten fotograferen want ik kon ze niet meenemen op locatie. Daar komt bij dat de locatie niet eens bestaat. Het beeld moest geheel uit losse gefotografeerde elementen opgebouwd worden, delen van muren, vloer, behang, gordijnen uit Het Stadhouderlijkhof en glas en lood van mijn eigen woning, om de sfeer en juiste raampartij terug te kunnen krijgen van toen Troelstra hier woonde. Het pand bestaat er nog maar ik kon / mocht er niet fotograferen. Het uitzicht is van een pand naast 113, dus dat scheelt niet veel van het uitzicht van Troelstra gehad moet hebben. Ook weer in de sfeer van toen teruggebracht. Dus moderne elementen weggehaald en vervangen.

Pieter Jelles Troelstra, Nederlandse advocaat, journalist en politicus die vooral bekend is geworden omdat hij in november 1918 de socialistische revolutie wilde uitroepen.

Pieter Jelles Troelstra wordt vooral herinnerd als socialistisch leider, als de man die met vlammende redevoeringen en artikelen het uitgebuite en rechteloze proletariaat opriep zich te organiseren en de strijd aan te gaan met de heersende klasse. Hij was een bevlogen politicus én een hartstochtelijk dichter. Trots schreef hij over zijn vrijheidslievende, maar arme Friesland. Generaties Friezen koesterden zijn gedichten.

In 1888 trouwde Troelstra met Sjoukje Maria Diderika Bokma de Boer, als kinderboekenschrijfster bekend geworden onder het pseudoniem Nienke van Hichtum. Ze kregen twee kinderen, Dieuwke en Jelle Troelstra. Na zijn studietijd vestigde Pieter Jelles Troelstra zich als advocaat in Leeuwarden. Hij werd in 1890 lid van de Friese Volkspartij, maar besloot na een lange tweestrijd zijn tijd geheel aan de socialistische beweging te wijden. In 1892 bezochten de regentes Emma en de 12-jarige koningin Wilhelmina Leeuwarden. Toen de socialisten tegen dit bezoek demonstreerden, braken anti-socialistische rellen uit. Troelstra nam het op voor partijgenoten wier woning was geplunderd door orangisten.

In 1893 verliet hij Friesland en vertrok hij naar Amsterdam.
Als journalist, propagandist en politicus verwachtte Troelstra in het westen van het land meer te kunnen bereiken. Het begin was heel moeizaam: de SDAP, die hij in 1894 mede oprichtte, groeide slechts heel langzaam. Maar uiteindelijk bleek Troelstra’s beslissing om te verhuizen de juiste. Toch zou de band met Friesland altijd heel sterk blijven.

De serie
Leeuwarden Lonkt
Fotobeelden vanaf de 16e eeuw

Leeuwarden heeft de afgelopen eeuwen veel beroemdheden voortgebracht die de stad en de provincie op de kaart hebben gezet. Een aantal van deze beroemdheden treden wederom naar buiten om de stad nogmaals op de kaart te zetten.

Maartje Roos heeft fragmenten uit het leven van beroemde Leeuwarders op eigentijdse wijze in beeld gebracht. Herkenbare locaties en elementen van de huidige stad, zijn gebruikt om terug te gaan in de tijd. Zo is bijvoorbeeld het Stadhouderlijk Hof te zien in oude gedaante, door gebruik te maken van moderne fototechnieken en de nog aanwezige onderdelen van gebouwen in de stad.

In totaal hebben, tot nu toe, 33 figuranten geposeerd in historische kostuums. Zijn er drie honden, drie paarden, een kat en vogels voor de lens verschenen. Mocht bij hoge uitzondering in de Stijlkamer van het Princessehof gefotografeerd worden. Moest er speciaal balletkleding gemaakt worden. En is het een hele zoektocht geweest om de juiste balletzaal, kinderwagen, vleugel, spiegel en auto uit desbetreffende tijdsgeest te krijgen. Zelfs de daadwerkelijke inboedel van Troelstra werden voor het eerst na vijftien jaar weer uitgepakt uit de opslag van Tresoar in Winschoten.


Met dank aan:
Stichting Nieuwe Stadweeshuis, Stichting Siebolt Foundation,Tresoar, Princessehof, Historisch Centrum Leeuwarden, Friesche Balletschool, Museum ‘t Ald Slot, Kunstkade, Stichting Oud Oranje, ‘t Andere Museum van oldtimer tot kant, Atelier Kantweelde, It Hoarnleger, Panta-Rei Antiek, De Kanselarij, Team Horsthuis, Saskia Wagenvoort visagie & grime, Stichting Oud-Oranje, Jongsma Grime en Haarwerk, Kostuumcentrale S.T.A.P., Gaele Landheer, Bonny Kalsbeek, Het Stadhouderlijk Hof, Baukje Schrijft, Boonstra Elektronika, Stichting De vier Pelikanen.

En natuurlijk de figuranten:
Jeroen Dijkstra (Simon Vestdijk) Jona de Berg (J.J. Slauerhoff), Renske Kloet (figurant), Tryntsje Kooistra (figurant), Tjipke Hendrik Kooistra (figurant), Grietje Kooistra (figurant), Jan-kees Geersing (figurant), Elise Marije Naomi Jepma (Anna van Nassau), Sijbren Reitsma (schildknaap), Sijbren Reitsma en Auke Eelkema (Willem Lodewijk van Nassau), Bommel (Kooikerhondje), Rinke Schroor (pianist), Machteld Marra (Greetje Zelle), Bente Bruning (ballet), Mireille Knopp (ballet), Marleen Boomsma (ballet), Michelle Post (ballet), Teddie Woudstra (ballet), Evelyn Bosma (ballet), Marije Hoekstra (Saskia van Uylenburgh), Ruben van Vliet (Rembrandt), Gaele Landheer (figurant paard en wagen), Linus Harms, (figurant), Nelleke Roos (figurant), Maartje Roos (figurant), Boris (Vizsla draadhaar), Sigrid Runia (Mariijke Meu), Femke Joustra (dienstmeid), Rudie Hiemstra (J.H. Knoop), Christopher Morgan (Willem IV), Lalique White (Koningspoedel), Tessa vd Ende (Nienke van Hichtum), Pascal Henry William Huiting en Lutzen (P.J. Troelstra), Saskia Wagenvoort (figurant), Miriam Letsch (Titia), Marthijs Veldthuis (Jan Cock Blomhoff).

Tags: , , , , , ,